Trong kỷ nguyên số, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu, mang đến những cách thức giao tiếp và định nghĩa sự nổi tiếng mới. “Fame” – một từ tiếng Anh quen thuộc, nay được giới trẻ Việt Nam sử dụng phổ biến cùng các biến thể như “hám fame”, “bú fame”. Bài viết này sẽ đi sâu vào nguồn gốc và ý nghĩa của “fame”, đồng thời làm rõ những khái niệm liên quan đang gây xôn xao trên các nền tảng trực tuyến.
Khái Niệm Gốc Của “Fame”: Danh Tiếng Và Sự Nổi Tiếng
“Fame”, bắt nguồn từ tiếng Anh, có nghĩa là danh tiếng hoặc sự nổi tiếng. Từ này thường đi đôi với tính từ “famous”, cũng mang nghĩa là nổi tiếng. Về cơ bản, “fame” chỉ trạng thái được nhiều người biết đến, có sự công nhận và sức ảnh hưởng nhất định trong một cộng đồng hay lĩnh vực nào đó. Mức độ nổi tiếng này có thể đa dạng, từ phạm vi nhỏ hẹp đến toàn cầu, nhưng luôn xoay quanh sự biết đến của công chúng.
Hình ảnh minh họa sự nổi tiếng trên mạng xã hội, tượng trưng cho lượng người theo dõi (followers) đi kèm với danh tiếng (fame).
Danh tiếng hay fame thường song hành với lượng người quan tâm, ủng hộ, hay còn gọi là “fan” hoặc “follower”. Khi một cá nhân càng có nhiều người theo dõi, “fame” của họ càng lớn. Do đó, cụm từ “fame to” hay “fame lớn” mà giới trẻ hay dùng để chỉ mức độ nổi tiếng và tầm ảnh hưởng đáng kể của một người.
Ai Là “Người Có Fame” Trong Thời Đại Mới?
Ranh giới để đạt được sự nổi tiếng trên mạng xã hội ngày càng được thu hẹp, mở ra cơ hội cho nhiều người trở thành “người có fame”. Các nhóm điển hình có thể kể đến bao gồm:
Những Ngôi Sao Showbiz Truyền Thống
Đây là nhóm người có fame quen thuộc nhất, bao gồm ca sĩ, diễn viên, MC, người mẫu… hoạt động trong ngành giải trí. Họ xây dựng danh tiếng thông qua tài năng, sự nghiệp nghệ thuật và thường xuyên xuất hiện trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Danh tiếng của họ thường có chiều sâu, bền vững và có sức ảnh hưởng rộng lớn, vượt ra ngoài không gian mạng.
Những ngôi sao ca sĩ, diễn viên nổi tiếng trong giới showbiz Việt Nam, là điển hình của "người có fame" truyền thống.
Mặc dù các ngôi sao thế hệ trước có thể ít tương tác trực tiếp trên mạng xã hội, danh tiếng của họ vẫn được duy trì qua năm tháng, cùng với một lượng lớn người hâm mộ trung thành. Tuy nhiên, mức độ “hot” hay “fame” có thể thay đổi tùy thuộc vào hoạt động và sự quan tâm của công chúng tại từng thời điểm.
KOLs và Influencers: Ngôi Sao Của Kỷ Nguyên Số
Sự phát triển mạnh mẽ của các nền tảng mạng xã hội như Facebook, YouTube, Instagram, và đặc biệt là TikTok, đã khai sinh ra một thế hệ người có fame mới: KOLs (Key Opinion Leaders) và Influencers (người có sức ảnh hưởng). Họ tạo dựng danh tiếng qua việc sáng tạo nội dung số, chia sẻ kiến thức, trải nghiệm cá nhân hoặc thể hiện cá tính độc đáo, thu hút hàng triệu lượt theo dõi.
KOLs (Key Opinion Leaders) và Influencers, những người có sức ảnh hưởng và danh tiếng lớn trên các nền tảng mạng xã hội như TikTok, YouTube.
Fame của KOLs và Influencers chủ yếu tập trung trên không gian mạng. Họ thường hợp tác với các nhãn hàng để quảng cáo, kiếm thu nhập từ nội dung của mình và xây dựng cộng đồng riêng. Một số KOLs/Influencers có danh tiếng lớn thậm chí còn mở rộng sang các lĩnh vực showbiz truyền thống, nâng tầm ảnh hưởng cá nhân.
Phân Biệt “Hám Fame” Và “Bú Fame”: Những Hành Vi Tiêu Cực Trên Mạng
Việc tiếp cận sự nổi tiếng dễ dàng hơn đã dẫn đến những hành vi tiêu cực, trong đó “hám fame” và “bú fame” là hai khái niệm phổ biến.
“Hám Fame”: Khao Khát Sự Chú Ý Bất Chấp Mọi Giá
“Hám fame” mô tả những người có khát vọng mạnh mẽ được nổi tiếng, được công chúng quan tâm. Điểm đáng chú ý là họ sẵn sàng thực hiện mọi cách thức, kể cả những hành động gây tranh cãi, lố bịch, đi ngược lại chuẩn mực xã hội hoặc đạo đức, chỉ để đạt được mục tiêu này.
Biểu tượng cho hành vi "hám fame" – sẵn sàng làm mọi cách, kể cả gây sốc hoặc đi ngược lại chuẩn mực, để thu hút sự chú ý.
Những người “hám fame” không quá bận tâm đến việc danh tiếng của họ là tích cực hay tiêu cực, miễn là được chú ý. Họ có thể tạo ra nội dung gây sốc, phát ngôn gây tranh cãi hoặc thực hiện các hành động kỳ quặc nhằm mục đích thu hút sự bàn tán. Mức độ “hám” càng cao, họ càng có thể bỏ qua thể diện và các giá trị cá nhân.
“Bú Fame”: Lợi Dụng Danh Tiếng Người Khác Hoặc Sự Kiện Nóng
“Bú fame” cũng là hành động mong muốn nổi tiếng, nhưng cách thức có phần khác biệt. Hành vi này đề cập đến việc một người cố gắng lợi dụng hoặc bám víu vào danh tiếng của người nổi tiếng khác, hoặc tận dụng một sự kiện, chủ đề đang “hot” (trend) để kéo sự chú ý về mình.
Minh họa khái niệm "bú fame" – hành động cố gắng lợi dụng danh tiếng của người nổi tiếng khác hoặc sự kiện nóng để kéo sự chú ý về bản thân.
Khi một drama, scandal của người nổi tiếng đang gây bão, hoặc một trào lưu nào đó đang thịnh hành, những người “bú fame” sẽ nhanh chóng tham gia bằng cách đưa ra ý kiến (thường là để gây tranh cãi) hoặc tạo nội dung liên quan nhằm thu hút sự chú ý của cộng đồng. Đây thường bị xem là hành động thiếu tinh tế và có thể gây tổn hại đến người khác hoặc làm phức tạp thêm sự việc.
“Bú Fame” Và “Bắt Chước”: Ranh Giới Mong Manh
Hành vi “bú fame” đa phần mang sắc thái tiêu cực, thể hiện sự lợi dụng và thiếu chân thành. Tuy nhiên, ranh giới giữa “bú fame” và “bắt chước” đôi khi khá mong manh. Việc sao chép phong cách, cách nói chuyện, hoặc format nội dung của người nổi tiếng có thể bị xem là “bú fame” nếu mục đích chính là để “đu theo” sự nổi tiếng đó.
So sánh hành vi "bú fame" và "bắt chước", cho thấy việc sao chép phong cách có thể là một cách để "đu fame".
Tuy nhiên, việc lấy cảm hứng, học hỏi và áp dụng các kỹ thuật sáng tạo phổ biến không hẳn là “bú fame” nếu người đó vẫn giữ được sự sáng tạo và bản sắc riêng. “Bú fame” thường đi kèm với sự thiếu tôn trọng, thậm chí là “dẫm đạp” lên người khác hoặc lợi dụng các tình huống nhạy cảm để câu view, câu like.
Dấu Hiệu Nhận Biết Hành Vi “Bú Fame”
Để nhận diện hành vi “bú fame”, có thể dựa vào một số dấu hiệu phổ biến trên mạng xã hội:
“Bú Trend”: Lợi Dụng Xu Hướng Để Câu View
Khi một chủ đề, sự kiện, hoặc trào lưu nào đó trở nên phổ biến và được thảo luận rộng rãi, những người muốn “bú fame” sẽ nhanh chóng tạo nội dung liên quan. Họ có thể đăng bài viết, video, hoặc bình luận với quan điểm gây chú ý, hoặc làm lại các nội dung đang thịnh hành một cách thiếu sáng tạo.
Nhận diện hành vi "bú trend" – lợi dụng các sự kiện hoặc chủ đề đang gây tranh cãi, thu hút sự chú ý trên mạng xã hội để tạo fame.
Mục đích chính là để tận dụng lượng truy cập và sự quan tâm sẵn có của xu hướng đó, hướng về trang cá nhân hoặc kênh nội dung của họ, dù nội dung đó có thể không mang lại giá trị thực sự cho cộng đồng.
“Bú Quan Hệ”: Mượn Danh Tiếng Người Nổi Tiếng
Một dấu hiệu khác là khi một người có mối quan hệ (dù chỉ là sơ giao) với người nổi tiếng hơn và cố gắng thể hiện sự thân thiết đó một cách thái quá trên mạng xã hội. Họ có thể liên tục đăng ảnh chụp chung, chia sẻ câu chuyện cá nhân liên quan đến người nổi tiếng, hoặc ám chỉ về mối quan hệ đặc biệt nhằm thu hút sự chú ý từ fan của người nổi tiếng.
Biểu hiện của "bú quan hệ" – cố gắng thể hiện sự thân thiết với người nổi tiếng hơn để được công chúng chú ý.
Hành động này thường bị coi là thiếu tinh tế và có mục đích rõ ràng là muốn “thơm lây” danh tiếng. Đôi khi, điều này còn có thể gây khó chịu cho chính người nổi tiếng và cộng đồng mạng.
Nhìn chung, mong muốn có danh tiếng không phải là điều xấu. Tuy nhiên, cách thức để đạt được nó mới là yếu tố quan trọng. Việc theo đuổi fame bằng những hành động tiêu cực, lố lăng (“hám fame”) hay lợi dụng người khác và sự kiện nóng (“bú fame”) không chỉ bị cộng đồng mạng lên án mà còn góp phần tạo ra một môi trường nội dung độc hại. Để xây dựng tên tuổi bền vững, mỗi cá nhân nên tập trung vào việc tạo ra giá trị thực sự và thể hiện bản sắc riêng, thay vì tìm kiếm sự nổi tiếng bằng mọi giá. Trang web hinhcute.net hy vọng những thông tin này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về các khái niệm liên quan đến “fame” trong văn hóa mạng hiện đại.
Cảm ơn các bạn đã đồng hành cùng mình trong hành trình này. Mỗi lượt download, mỗi lần các bạn sử dụng những hình ảnh từ hinhcute.net đều là động lực to lớn giúp mình tiếp tục theo đuổi đam mê và sứ mệnh mang cái đẹp đến với mọi người.